Pesten. Zijn gevolgen levenslang?

Elke week behandel ik een onderwerp uit mijn boek ‘NIETS, mijn zoektocht naar innerlijke rust in tijden van alles.‘ Een groot onderdeel van het boek beslaat mijn pestverleden, een tijd waarin kinderen me zelfs kattenstront lieten eten. Ik ben gelukkig over die tijd heen, maar realiseer me dat pesten voor veel anderen ook nú nog gevolgen kan hebben, als je volwassen bent.

Pesten in je jeugd kan, ook op de langere termijn, gevolgen kan hebben voor je stress levels. Zelf ben ik in mijn jeugd gruwelijk gepest. Over wat dat deed met mijn eigenwaarde (én hoe ik die gevolgen ervan overwon) vertel ik ook in mijn boek NIETSHieronder deel ik een aantal manieren waarop pesten je kan beïnvloeden als je volwassen bent.

1. Het kan moeilijker zijn om mensen te vertrouwen

Pesten kan je vertrouwen in mensen enorm aantasten. Het is natuurlijk niet fijn als je moeite hebt om mensen te vertrouwen. Dit heeft tijd nodig. Voor sommigen redelijk wat tijd, voor anderen enorm veel tijd. Doordat je de kat waarschijnlijk wat meer uit de boom kijkt, zal je de tijd hebben om een situatie op waarde te schatten en daarop te kunnen handelen. Je doet daardoor geen dingen overhaast, maar weloverwogen. Gelukkig kun je je vertrouwen ‘trainen’, iets wat ik zelf leerde na mijn burn out. Hoe vaker iets goed gaat, hoe meer je het als een uitzondering én als meer ‘natuurlijk’ zult beschouwen als iemand je vertrouwen eens beschaamt: het is niet zo persoonlijk meer als het eerder voelde. En gelukkig: niet iedereen heeft het slechtste met je voor. Mensen zijn in de praktijk vaak drukker met zichzelf dan dat ze ook nog tijd hebben om jou op de agenda te zetten.

2. Je bent bang om door de mand te vallen (imposter syndrome)

Volwassenen die vroeger zijn gepest, krijgen in hun carrière niet zelden last van imposter syndrome (kan ook worden gespeld als impostor syndrome). Over imposter syndrome en hoe het jou in zijn greep houdt, maakte ik trouwens deze podcast. Als je last hebt van imposter syndrome (oplichters syndroom) dan ben je je overbewust van jezelf. Je hebt continue het gevoel ‘dat mensen er heus nog wel achter zullen komen dat je eigenlijk niks kan.’ Dat kan verlammend werken, helemaal als de druk hoog wordt. Je kunt dan het gevoel hebben dat je elk moment door de mand kunt vallen. Je kunt jezelf trainen je bewust te worden van wanneer je imposter syndrome opspeelt. Zinnen als ‘Ik kan dit toch niet’, ‘Ze denken vast…’ voeren dan de boventoon. Mensen die last hebben van imposter syndrome, daar merken anderen niet veel aan, ze zijn vaak consciëntieus, leergierig en bescheiden. Heus geen slechte eigenschappen. En: niet zelden komen juist zij, doordat ze harde werkers zijn, terecht op de hogere plekken van de werkvloer. Ik ken er zelf een behoorlijk aantal op directieniveau. Troost je dus met de gedachte dat je beslist niet alleen bent (en in goed gezelschap).

3. Je saboteert jezelf

Natuurlijk wil ook jij gezien worden, dat is namelijk de basisbehoefte van elk mens. Als je hier moeite mee hebt, omdat je vroeger de boodschap hebt gekregen ‘dat je niet goed genoeg bent zoals je bent’, dan kan het zijn dat je jezelf saboteert. Veel mensen die zijn gepest, wijken af van ‘de norm’ (waarvan je ook weer kunt afvragen wat die is en waarom die er is). Zo zien ze er bijvoorbeeld anders uit, denken anders dan de meeste mensen of hebben een andere manier van leven. Dit is niet zelden waar hun kracht schuilt en waar ze in hun latere leven iets mee gaan doen, tegen alle ‘natuurwetten’ in. Dus juist omdat het zo met iemands ‘zelf’ samenvalt. Om het even op mezelf te betrekken: ik heb ooit gepraat met iemand die me had gepest (daar schreef ik over op Famme.nl) en het bleek dat ik vooral werd gepest omdat ik eigenzinnig was. Juist die eigenzinnigheid heeft me veel gebracht: ik werd internationaal model, daarna journalist en content creative en richtte stressedout.nl op, dat regelmatig de nationale media haalt. Mijn eigenzinnigheid bleek mijn kracht. Probeer dus te zien waar jouw onvermoede kracht ligt. En echt: elk mens heeft die.

4. Je bent je door het pesten enorm bewust van groepsdynamica

Ben je vroeger gepest, dan kan het zijn dat je je buitengewoon bewust bent van groepsdynamica, kortom: hoe een groep functioneert. Je houdt continu in de gaten wie mogelijk de ander een loer wil draaien, wie ‘de zwakste’ is en die ‘de pestkop’. Maar het risico bestaat dat je door je ervaringen dichtslaat en niet meer kunt handelen. Blijf rustig. Juist doordat je je zo bewust bent van de groep, ben je een goede beschouwende partij. Jij hebt haarfijn in de gaten wie welke belangen heeft. Dit kun je in je voordeel gebruiken.

5. Je bent bang (voor herhaling)

Je ziet niet zelden dat mensen die eens gepest zijn hier later opnieuw slachtoffer van worden. Doordat je gepest bent, kan het zijn dat  je onzekerheid uitstraalt. En net als het feit dat honden angst ruiken, voelen (onzekere, laten we daar even duidelijk over zijn) pestkoppen aan dat jij je ondergeschikt voelt in een bepaalde situatie. Die krampachtigheid kan een trigger zijn. Er is niet echt een voordeel aan de angst voor herhaling. All I can say is: it can happen again, and you will survive. Zo heb ik aan het begin van mijn journalistieke loopbaan een uiterst vervelende episode meegemaakt. Ik kreeg ergens een baan waar een deel van het zittend personeel duidelijk niet gecharmeerd was van het feit dat er iemand bij kwam. Gevolg: lunches waar ik niet voor werd uitgenodigd en mij echt volledig negeren in welk gesprek dan ook. Heel pijnlijk. Ik had toen kunnen wegzakken in angst en beven. Niet gedaan. Ik heb ontslag genomen (ook om andere redenen, trouwens). And it never happened again. Ever. Anywhere. Dus echt: geloof dat het goed kan komen. Je hoeft er niet levenslang last van te houden. Zelfvertrouwen verkleint de kans op herhaling zegt onderzoek, dus blijf sterk. Kamp je met oude pijn? Zoek professionele hulp. Je bent het waard. Echt waar. You can rise above this.

Maaike Helmer is oprichter van multimedia uitgeverij STRESSED OUT en auteur van NIETS, mijn zoektocht naar innerlijke rust in tijden van alles’ (o.a. bekend uit Vrouw/Telegraaf, Grazia, Koffietijd en De Volkskrant). Binnenkort volgen e-courses en Masterclasses om zelf meer innerlijke rust in je leven te krijgen. Schrijf je in voor de Minder Stress Mail, dan houden we je op de hoogte.

LEES OOK: GELOOF JIJ OOK DAT JE NIET GOED GENOEG BENT? ZO ZONDE…

Viktor en het vuur is het allereerste kinderboek dat stress, burn out en balans uitlegt in kindertaal. Een sprookje door Sarah Van Wolputte, met een voorwoord van psychiater Prof. Dr. Dirk De Wachter.

'Vergeet de kinderen niet. Dit boek nodigt uit om op een creatieve en kindvriendelijke manier in dialoog te gaan.'
- Dirk De Wachter