HSP: de struggle die ik had met hoogsensitief zijn

HSP, oftewel hoogsensitief, dat ben ik. Jarenlang begreep ik er zelf weinig van. Sterker nog, ik schaamde me er een beetje voor. Omdat dit herkenbaar is voor veel HSP in deze drukke tijden, deel ik mijn struggles van toen met je.

HSP zijn, oftewel hoogsensitief, is best lang een struggle voor me geweest. Heel lang begreep ik wel dat ik anders was dan veel mensen die ik kende, maar ik verzette me ook tegen dat idee. Ik vond wel duidelijk sommige dingen minder leuk die algemeen geaccepteerd wél leuk waren: feestjes bijvoorbeeld, de randomness en smalltalk daarvan kon me tot wanhoop drijven, ik voelde me dan echt een vreemde eend in de bijt. Maar zette je me voor een groep om te praten over een onderwerp wat me ter harte ging, dan was dat weer geen probleem. Hoe zat dat? Voor mezelf, maar ook mijn omgeving was het soms moeilijk te begrijpen dat de persoon die echt als behoorlijk outgoing kan overkomen, diep van binnen een loner is en het liefst in haar eentje met een boek op de bank zit. Want: je kletst toch zo lekker?

Soms was ik uitgeput door contact, maar waarom eigenlijk?

Daarnaast vond ik bepaalde dingen heel verwarrend. Als iemand van buiten zich anders gedroeg dan hij of zij zich vanbinnen voelde, wilde ik het liefst iemand door elkaar schudden. En ook ingewikkeld was het overnemen van gevoelens van anderen, zonder dat ik dat wilde. Soms was ik ergens geweest en was ik daarna uitgeput van alle ‘verhalen’ die ik had meegekregen, terwijl op het eerste gezicht er eigenlijk helemaal niet zoveel was besproken.

LEES OOK: HOOGSENSITIVITEIT IS WEL DEGELIJK WETENSCHAPPELIJK BEWEZEN, LEES MAAR…

Nuchter over hoogsensitief zijn, dat was verfrissend

Een tijdje geleden kwam er een mooi filmpje van Psychologie Magazine online, waarin verschillende bekende gezichten, waaronder Arthur Japin, Victor Mids, Marianne Mudder en Cynthia Schultz vertelden over hun hooggevoelig zijn. In het blad werd er uitgebreid aandacht aan besteed (onderin deze link lees je de interviews met BN’ers over hun hooggevoeligheid). Voor mij was dat verfrissend. Ze praatten er flink nuchter over. Zoals ik het zelf ook ervaar. En ik herkende veel. Op de manier die bij me past (tekst gaat door onder de video). Ik deel hem even:

Toen ik voor het eerst in contact kwam met de boeken van Elaine Aron echter (waarvan ik de vertaling in elk geval deplorabel slecht geschreven vond), besloot ik dat ik ‘niet in hoogsensitief zijn geloofde’, hoewel ik dan wél weer veel herkende in de genoemde punten. Maar ja. Was het niet gewoon aanstellerij? Moeilijk doen? Jezelf een uitzonderingspositie toekennen? Nu weet ik dat dat niet zo is. Maar ik deel graag mijn struggles van voor die tijd met je.

Er zijn een aantal dingen waar ik extra mee worstelde.

1. Ik vond het moeilijk om het verschil tussen mijn gevoelens en die van anderen te zien

En dat vond ik dan weer best vreemd van mezelf. Ik dacht altijd dat iedereen zo in elkaar zat. Dat alle mensen het moeilijk hadden met het scheiden van hun eigen gevoelens van die van anderen. Ik begreep alleen niet goed waarom het mij dan niet lukte en het anderen wél leek te lukken. Maar meer nog: ik ben een heel rationeel type. Ik voelde dit, maar tegelijkertijd trok ik het in twijfel. Mijn gevoel kon ik niet rijmen met mijn rationele aard. Wat ik ook ingewikkeld vond (en nog steeds, hoor) is wat ik eerder noemde, dat mensen soms van buiten zó anders doen dan wat ik verder opvang. Als daar een enorm verschil in zit, dan voel ik me zó ongemakkelijk… Eerst begon ik dan aan mezelf te twijfelen: als ze zo doen, dan zie ik vast iets verkeerd. Nu weet ik dat dat níet zo is. Dat dat zorgt dat ik niet veel meer heb met mensen bij wie dat verschil enorm is, neem ik voor lief.

2. Hoogsensitief en ondernemend zijn: kon dat wel samen?

Bij HSP had ik een beeld van mensen die niet echt iets ondernamen, omdat ze zo veel last hadden van hun gevoelens. Dat strookte niet met hoe ik mezelf zag. Ik werkte als internationaal model, als journalist, in de reclame en heb een aantal jaren geleden STRESSED OUT opgericht. Nu weet ik dat ik bij alles wat ik ooit heb ondernomen, mijn modellenwerk, mijn werk als journalist en ook mijn werk voor STRESSED OUT het júist mijn hoogsensitief zijn is geweest die ervoor zorgde dat ik goed was in wat ik deed, omdat ik bepaalde dingen makkelijk aanvoel. Bovendien bleek mijn vooroordeel over hooggevoelig zijn helemaal niet te kloppen: er zijn genoegzaam ondernemende HSP bekend tegenwoordig, omdat we er nu ook meer over praten (gelukkig!).

3. Hoe kon ik soms wel outgoing zijn en in de basis liever niet?

Eén van de dingen waar ik me vroeger echt voor schaamde, is dat ik niks kan met bijeenkomsten als verjaardagen. Het wordt veel makkelijker als ik bijvoorbeeld uit hoofde van een functie ergens ben (en in die context iets moet zeggen), want in het middelpunt staan om iets waarom ik geef, vind ik totaal niet eng. Dat vond ik zelf vreemd. Het feit dat feestjes door de meeste mensen als ‘leuk’ en ‘gezellig’ worden ervaren en openbaar spreken niet, maakt het niet makkelijker. Toen ik in het buitenland woonde als model, had ik de mogelijkheid om naar enorm veel gave feestjes te gaan met bekende sterren, ik werd er regelmatig voor uitgenodigd. Ik kon zelfs met een aantal medemodellen worden overgevlogen naar het huis van een bekende ster die een feestje gaf (dit voorval staat ook in boek ‘NIETS’). Maar ik wilde niet, ik bleef écht liever thuis. Dat begrepen anderen niet, maar ik zelf ook niet goed; hoe kón ik dat nou niet leuk vinden? Nu weet ik dat het vrij doorsnee is om als HSP’er niet enthousiast te worden van random dingen. Er zijn genoeg voorbeelden van bijvoorbeeld bekende HSP auteurs (bijvoorbeeld een Arthur Japin) die op een podium of televisie geanimeerd hun verhaal vertellen, maar verder bepaald geen sociale feestbeesten zijn.

4. Ik was bang dat mensen me raar vonden

Ik denk dat dit nog wel de meest aanwezige is geweest. Ik begreep mezelf lange tijd niet helemaal, omdat hoe ik in elkaar zat, ik eigenlijk niet om me heen gespiegeld zag. En als ík mezelf raar vond, zouden anderen dat vast ook vinden. Dat ik gepest werd om hoe ik was, namelijk rustig, dromerig en eigenzinnig, droeg bij aan dat idee. Heel lang heeft dat me tegengehouden om eerlijk te zijn naar mezelf. Nu ik dat wel ben, voelt het als een opluchting. Toch is het soms nog steeds onwennig voor me, omdat, opnieuw, je het niet vaak gespiegeld ziet in anderen. Bijzonder genoeg merk ik nu als volwassene wel dat er meer HSP’ers zijn dan ik dacht. Vooral in de creatieve beroepen kom ik ze veel tegen en soms is er dan een connectie die ik niet goed kan thuisbrengen, maar die heel fijn en vertrouwd voelt. Alsof je uit hetzelfde stofje bent gemaakt, ofzo. Dezelfde taal spreekt. Dat kan echt zó fijn voelen!

5. De reacties op hoogsensitief zijn…

Mijn lief, goede vrienden, familie, een aantal mensen weten het wel, dat ik hoogsensitief ben. En naar hen durf ik ook eerlijk te zijn. Nou ja, en jullie weten het allemaal. Door mijn ME/cvs heb ik ook niet zoveel ‘speelruimte’ om dingen te doen die me echt uitputten, zoals verjaardagsfeestjes. Dat weten ze in mijn omgeving nu wel. Al heb ik het denk ik nooit zo heel expliciet benoemd. Sommige reacties, ook nu, helpen daar niet bij. ‘We zijn allemaal gevoelig’ (ik heb nooit beweerd dat we allemaal ongevoelig zijn), en ‘Wat een onzin’ (zucht), en ‘Ik óók!’ (van iemand waarvan je wéét dat het niet zo is), tot ‘Wat zit daarachter, bij jou? Waaróm vind je die dingen niet leuk? Moet je dat niet onderzoeken?’ (Eh… nou ja: dat ik zo ben, altijd al geweest).

Diversiteit is een moeilijk ding, daarom is aandacht belangrijk

Om mij heen zie ik nog steeds in allerlei gelederen de discussie woeden ‘bestaat hoogsensitief zijn nu wel of niet’. Hoewel hier echt al genoeg over is gezegd (lees dit artikel), is dat niet eens mijn punt. Het punt is meer dat diversiteit hierin dus blijkbaar nog best een moeilijk ding is. Daarom besteed ik er graag aandacht aan op stressedout.nl, via artikelen als dit, dit en dit. Want hoe bekender, hoe minder struggles voor anderen.

Maaike Helmer is oprichter van multimedia uitgeverij STRESSED OUT en auteur van ‘NIETS, mijn zoektocht naar innerlijke rust in tijden van alles’ (o.a. bekend uit Vrouw/Telegraaf, Grazia, Koffietijd en De Volkskrant). Binnenkort volgen e-courses en Masterclasses om zelf meer innerlijke rust in je leven te krijgen. Schrijf je in voor de Minder Stress Mail, dan houden we je op de hoogte. 

LEES OOK: UITGEPUT? MISSCHIEN LIGT HET AAN MET WIE JE OMGAAT?

Viktor en het vuur is het allereerste kinderboek dat stress, burn out en balans uitlegt in kindertaal. Een sprookje door Sarah Van Wolputte, met een voorwoord van psychiater Prof. Dr. Dirk De Wachter.

'Vergeet de kinderen niet. Dit boek nodigt uit om op een creatieve en kindvriendelijke manier in dialoog te gaan.'
- Dirk De Wachter